γράφει ο πρ. Νικόλαος Κατσηδήμας
“Τη Αγία και Μεγάλη Τετάρτη της αλειψάσης τον Κύριον μύρω πόρνης γυναικός μνείαν ποιείσθαι οι θειότατοι πατέρες εθέσπισαν, ότι προ του σωτηρίου πάθους μικρόν τούτο γέγονε”
Η Υμνολογία της Ακολουθίας του Όρθρου της Μ. Τετάρτης μας ενώνει σε μία πορεία προς το Πάθος του Κυρίου Ιησού Χριστού. Η πορεία αυτή χαρακτηρίζεται από δύο σημαντικές προσωπικότητες, οι οποίες και παρουσιάζονται με εξέχουσα τρόπο και μας αναδεικνύουν τη ψυχική τους διάθεση. Η Πρώτη προσωπικότητα είναι αυτή της αμαρτωλής γυναίκας, η οποία ζει πλησίον του Χριστού με αγάπη, επιδεικνύει πλήρη μετάνοια, γεμίζει τα πόδια Του με τα δάκρυα της, τα σκουπίζει με τα μαλλιά της και περιχύει σ' αυτόν πολύτιμο μύρο ώστε από την ψυχική της αυτή συμπεριφορά να αναδειχθεί το δέος και η προσήλωσή της και να λάβει τη συγχώρεση των αμαρτιών της από τον Κύριο μας...
Η αφιέρωση της ημέρας αυτής στην μακάρια πρώην πόρνη γυναίκα έγινε σκόπιμα από τους Αγίους Πατέρες. Η μορφή της προβάλλει ως φωτεινό ορόσημο καταμεσής στην οδοιπορία προς το Θείο Πάθος για να δείξει και σε μας πως αν δεν συντριβούμε, σαν και εκείνη, και δεν δείξουμε έμπρακτη μετάνοια, δεν μπορούμε να ακολουθήσουμε το Χριστό στο Πάθος και την Ανάσταση. Η Αγία μας Εκκλησία θέσπισε τη Μετάνοια ως ύψιστη δωρεά η οποία ανανεώνει την ουρανοδρόμο πορεία μας προς το Χριστό και την τελείωσή μας. Καλός χριστιανός δεν είναι εκείνος, ο οποίος γεμάτο κομπασμό και εγωιστική αυτάρκεια, ισχυρίζεται ότι έφτασε σε επίπεδο αγιότητας και δεν χρειάζεται πια άλλο αγώνα, αλλά ο διατελών σε διαρκή Μετάνοια!
Η Δεύτερη προσωπικότητα, η οποία αναδεικνύεται στη σημερινή υμνολογία της Εκκλησίας μας είναι αυτή του αχάριστου και επίορκου Μαθητού Ιούδα, ο οποίος δεν κατανοεί ότι ζει δίπλα στο Φως και απεργάζεται έργα του σκότους ώστε αντί να λάβει άφεση όπως η αμαρτωλή γυναίκα, να λάβει τα αργύρια της προδοσίας και να οδηγηθεί στην απώλεια... Ας δούμε την εξέλιξη του προδότη Ιούδα και ας μιμηθούμε την αμαρτωλή γυναίκα, η οποία έμπρακτα μετανόησε και ας ζητήσουμε το Φως της Αναστάσως του Χριστού, να διαπνέει όλα τα έργα της ζωής μας. ΑΜΗΝ!
Κοντάκιον Ἦχος δ’. Ὁ ὑψωθεὶς.
Ὑπὲρ τὴν Πόρνην Ἀγαθὲ ἀνομήσας, δακρύων ὄμβρους οὐδαμῶς σοι προσῆξα, ἀλλὰ σιγῇ δεόμενος προσπίπτω σοι, πόθῳ ἀσπαζόμενος, τοὺς ἀχράντους σου πόδας, ὅπως μοι τὴν ἄφεσιν, ὡς Δεσπότης παράσχῃς, τῶν ὀφλημάτων κράζοντι Σωτήρ. Ἐκ τοῦ βορβόρου τῶν ἔργων μου ῥῦσαί με.
Ερμηνευτική απόδοση: Ἀγαθὲ Κύριε, ἂν καὶ ἁμάρτησα πιὸ πολὺ ἀπὸ τὴν πόρνη ὅμως δέ σοῦ πρόσφερα (ὅπως ἐκείνη) βροχὴ δακρύων μετανοίας· ἀλλὰ πέφτω στὰ πόδια σου, σιωπηλὰ δεόμενος καὶ ἀσπαζόμενος τὰ ὁλοκάθαρα πόδια σου, νὰ μοῦ χορηγήσεις συγχώρηση τῶν πταισμάτων μου, κράζοντας Σωτῆρα μου: Λύτρωσέ με ἀπὸ τὸν ἠθικὸ βόρβορο τῶν ἁμαρτημάτων μου καὶ σῶσε με.
ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΕΥΧΕΛΑΙΟΥ».
Το απόγευμα της Μεγάλης Τετάρτης τελείται στους Ιερούς Ναούς μας το Μυστήριο του Ιερού Ευχελαίου. Το Ευχέλαιο ή Άγιο Έλαιο είναι το τελευταίο από τα επτά μυστήρια της Ορθόδοξης Εκκλησίας μας και είναι και αυτό Θεοσύστατο, για το οποίο υπάρχει στην Αγία Γραφή σαφής παραγγελία του Αγίου Αποστόλου Ιακώβου του Αδελφοθέου να γίνεται. Υπάρχουν και στην Ιερή Παράδοση μαρτυρίες, ότι ανέκαθεν γινόταν ως μυστήριο της Εκκλησίας. Η παραγγελία και σύσταση του Αδελφοθέου Ιακώβου είναι αυτή: “ἀσθενεῖ τις ἐν ὑμῖν; προσκαλεσάσθω τοὺς πρεσβυτέρους τῆς ἐκκλησίας, καὶ προσευξάσθωσαν ἐπ’ αὐτὸν ἀλείψαντες αὐτὸν ἐλαίῳ ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Κυρίου καὶ ἡ εὐχὴ τῆς πίστεως σώσει τὸν κάμνοντα (τον άρρωστο δηλαδή), καὶ ἐγερεῖ αὐτὸν ὁ Κύριος κἂν ἁμαρτίας ᾖ πεποιηκώς, ἀφεθήσεται αὐτῷ.” (Ιακ. ε’ 14-15).
ΤΙ μας λέγει, λοιπόν, ο Απόστολος Ιάκωβος για το Ιερό Ευχέλαιο; Όταν κάποιος, μας λέγει, είναι άρρωστος, να καλούμε τους Πρεσβυτέρους της Εκκλησίας και να προσεύχονται γι᾽ αυτόν και να τον απαλείφουν με λάδι στο όνομα του Κυρίου. Και αυτή η προσευχή που γίνεται με πίστη ότι ο Χριστός όντως μπορεί να θεραπεύσει τον πάσχοντα, είναι αυτή που τελικά τον σώζει και δεν σώζει μόνο τον σωματικά ασθενή, αλλά και τον πνευματικά και ψυχικά άρρωστο. Από την Ιερή Παράδοση έχουμε μαρτυρίες του Ωριγένη και του Αγίου Χρυσοστόμου, οι οποίοι αναφέρουν, ότι το μυστήριο αυτό γινόταν και η χρίση με άγιο έλαιο των ασθενών μάλιστα λάμβανε χώρα συνδυασμένη πάντα με μετάνοια και εξομολόγηση. Από αυτά φαίνεται και ποιος είναι ο ιερός σκοπός του μυστηρίου αυτού.
Πρώτον, η σωματική θεραπεία και ίαση του ασθενή “καὶ ἡ εὐχὴ τῆς πίστεως σώσει τὸν κάμνοντα, καὶ ἐγερεῖ αὐτὸν ὁ Κύριος”, λέει ο θείος Ιάκωβος. Και δεύτερον, η συγχώρηση των αμαρτιών του, αφού βέβαια γίνεται και η εξομολόγηση μαζί με το Ευχέλαιο. Είναι αναγκαία και εδώ η εξομολόγηση του αρρώστου, αλλά και των οικείων του ακόμη που κάνουν το Ευχέλαιο για την ίαση και θεραπεία του, διότι είναι πιθανό να έχει υποπέσει σε αμαρτήματα ο ασθενής και αυτές οι αμαρτίες του να στέκουν αφορμή και αιτία της ασθένειάς του.
Πρέπει λοιπόν να φύγει η αιτία της ασθένειας, για να επέλθει και με τη χάρη του Ευχελαίου η θεραπεία από την ασθένεια. Αλλά και των οικείων και συγγενών του είναι προς αυτό αναγκαία η εξομολόγηση, διότι χρειάζεται και αυτοί που ζητούν τη θεραπεία του αρρώστου τους να είναι μετανοημένοι και εξομολογημένοι. Τότε πιάνει και ο λόγος του Αποστόλου Ιακώβου που λέει “κἂν ἁμαρτίας ᾖ πεποιηκώς, ἀφεθήσεται αὐτῷ”, Πάλι επίσης κατά το λόγο του Ιακώβου. Λέει και μία ευχή του ιερού μυστηρίου “Πάτερ άγιε, ιατρέ των ψυχών και των σωμάτων, ο πέμψας τον μονογενή σου Υιόν, τον Κύριον ημών Ιησούν Χριστόν, πάσαν νόσον ιώμενον και εκ θανάτου λυτρούμενον, ίασαι και τον δούλον σου (τούτον) εκ της περιεχούσης αυτόν σωματικής και ψυχικής ασθενείας, και ζωοποίησον αυτόν διά της χάριτος του Χριστού σου”.
Στο Μυστήριο του Ευχελαίου τα ορατά στοιχεία είναι το λάδι, το κρασί οι ευχές της Εκκλησίας μας και η σταυροειδής χρίση του ασθενούς και των πιστών στο μέτωπο, στο πιγούνι, στα μάγουλα και στις παλάμες. Μ’ αυτή την χρίση, ζητούμε από τον Κύριο να θεραπεύσει το πνεύμα, τις σκέψεις και ολόκληρο τον εσωτερικό μας κόσμο. Ακόμη, να δίνει δύναμη σ’ εκείνα τα μέλη του σώματος με τα οποία κάνουμε τις περισσότερες πράξεις (π.χ. τα χέρια είναι τα μέλη που εκτελούν τις εντολές του μυαλού μας). Αόρατο δε είναι η Θεία Χάρη, η οποία και τον ασθενή θεραπεύει, αν αυτό είναι το θέλημα του Θεού, και την άφεση αμαρτιών χορηγεί με την προϋπόθεση που αναφέραμε, της Μετάνοιας και της Εξομολόγησης.
Κατά την διάρκεια του Ιερού Ευχελαίου, διαβάζονται επτά Απόστολοι, επτά Ευαγγέλια και επτά Ευχές. Με αυτό τον τρόπο ευλογείται το λάδι και το κρασί. Κανονικά, η τέλεση του Ιερού Μυστηρίου γίνεται από επτά Ιερείς, όσα και τα αναγνώσματα, αλλά και οι ευχές που διαβάζονται. Το Ιερό Ευχέλαιο που τελείται την Μεγάλη Τετάρτη, έχει σχέση με την συγχώρεση, την μετάνοια, την ψυχική και σωματική θεραπεία τους, αφού βεβαίως οι Χριστιανοί μας, έχουν προσέλθει και στο Μυστήριο της Ιεράς Εξομολογήσεως. Το Ιερό Ευχέλαιο, αλλά και τα άλλα έξι Ιερά Μυστήρια της Ορθόδοξης Εκκλησίας μας, είναι τα μόνα θεραπευτικά μέσα, για να βρει ο κάθε Χριστιανός την ψυχική και σωματική του θεραπεία όπως προαναφέρθηκε. Είναι η οδός, που μας οδηγεί στο Πανάγιο Πνεύμα. Είναι η ενέργεια του Παναγίου Πνεύματος. Είναι ο μόνος δρόμος, για να φθάσουμε στον αγιασμό και στην σωτηρία της ψυχής μας. Γι’ αυτό, ας πλησιάζουμε με πίστη την Χάρη του Θεού και ας ζητήσουμε το έλεος της φιλανθρωπίας Του, προσευχόμενοι να έχουμε την υγεία της ψυχής και του σώματος, έτσι ώστε να αξιωθούμε να γευθούμε την χαρά της λαμπροφόρου Αναστάσεως του Χριστού μας. Αμήν!
