γράφει ο πρ. Νικόλαος Κατσηδήμας
Αγαπητοί φίλοι και Χριστιανοί μας, μέσα στην ευφρόσυνη και Παναγιοσκέπαστη περίοδο του Αυγούστου στις 24 κάθε χρόνο εορτάζεται περίλαμπρα με ιδιαίτερη πνευματική αγαλλίαση και την αρμόζουσα Εκκλησιαστική μεγαλοπρέπεια, στην ξακουστή και πολυτραγουδισμένη Ζάκυνθο, το νησί των μεγάλων Ποιητών Διονυσίου Σολωμού και Ανδρέα Κάλβου, ο «Άγιος της Συγγνώμης», το «Άγιο Κορμάκι», ο Άγιος Διονύσιος Επίσκοπος Αιγίνης ο Θαυματουργός, επί τη μετακομιδή του Ιερού Λειψάνου από τα Στροφάδια στην Ζάκυνθο, πριν από 307 χρόνια!
Τρεις και πλέον αιώνες πέρασαν από εκείνο το Αυγουστιάτικο πρωινό, όταν ο καπετάνιος Ιωάννης Μπάλοβιτς μετέφερε από τα Στροφαδια το Ιερό Λείψανο του Αγίου Διονυσίου , στην Πόλη της Ζακύνθου, από το καστρομονάστηρο των Στροφάδων, όπου είχε δεχτεί για ακόμα μία φορά τις επιθέσεις των πειρατών. Μόνο που αυτή την φορά οι πειρατές του Μουστή ή Μοστρίνο, πάτησαν το Μοναστήρι. Σύμφωνα με το χρονικό ανωνύμου Μοναχού, στις 19 Αυγούστου του 1717 ο Μουστής με δόλο κατέλαβε το Μοναστήρι, συνέλαβε τους περισσότερους Καλόγερους, τους βασάνισε για να αποκαλύψουν, πού είχαν κρύψει τα Ιερά της Μονής και αφού έλαβε τις απαντήσεις που ζητούσε, κατακρεούργησε ορισμένους και άλλους τους επούλησε στα σκλαβοπάζαρα. Λεηλάτησαν τους Βυζαντινούς θησαυρούς, έκοψαν τα χέρια του Αγίου και ετοιμάζονταν να πυρπολήσουν το Άγιο Λείψανο Του, χωρίς να το κατορθώσουν. Οι διασωθέντες Μοναχοί, περίμεναν να περάσει καράβι φιλικό για να γυρίσουν στη Ζάκυνθο και να ειδοποιήσουν για την καταστροφή. Πράγματι έλαχε στον Δαλματό Ιωάννη Μπάλοβιτς, με την βενετσιάνικη κορβέτα, η μεταφορά των ολίγων διασωθεντων μοναχών και του Ιερού Λειψάνου του Αγίου Διονυσίου, τις 22 Αυγούστου του 1717. Το Σκήνωμα του Αγίου τοποθετήθηκε στον Ιερό Ναό του Αγίου Νικολάου του Μώλου, για προσκύνημα και στην συνέχεια, πραγματοποιήθηκε
η Λιτάνευση Του. Επειδή όμως συνέπεαν οι εορταστικές εκδηλώσεις με τα εννιάμερα της Θεοτόκου, αποφασίστηκε η ανάμνηση της Μετακομιδής του Ιερού Λειψάνου του Αγίου Διονυσίου από τα Στροφαδια, στην Ζάκυνθο, να πραγματοποιείται την 24η με την επίσημη περιφορά του Ιερού Σκηνώματος στην Πόλη της Ζακύνθου. Οι εορτασμοί όμως και η λαμπρά πανήγυρις αρχίζουν την 23η Αυγούστου για να ολοκληρωθούν στις 26 με τα "Μπασίματα "του Αγίου.
Ο Άγιος Διονύσιος Ζακύνθου, είναι ως γνωστόν Άγιος της Ανατολικής Ορθοδόξου Εκκλησίας μας. Έζησε και έδρασε στη Ζάκυνθο από τα μέσα του 16ου αιώνα ως και τις αρχές του 17ου, ενώ διετέλεσε και Επίσκοπος Αιγίνης. Ο Άγιος Διονύσιος γεννήθηκε στην Ζάκυνθο το 1547, όταν το νησί είχε περάσει ήδη στα χέρια των Βενετών. Γονείς του ήταν ο Μώκιος και η Παυλίνα, αριστοκράτες από την οικογένεια των Σιγούρων. Ο Άγιος Διονύσιος είχε την τύχη στο αριστοκρατικό περιβάλλον που μεγάλωσε να αποκτήσει μόρφωση και Χριστιανική ανατροφή, που λίγα παιδιά είχαν την ευκαιρία να αποκτήσουν στην εποχή του. Η παράδοση μάλιστα θέλει τον Άγιο Διονύσιο, να τον έχει βαπτίσει ο Άγιος Γεράσιμος το διάστημα που έζησε στην Ζάκυνθο. Στο τέλος της εφηβείας του, έχασε τους γονείς του, δωρίζει όλη την κληρονομιά του στα αδέρφια του Κωνσταντίνο και Σιγούρα και αποφασίζει να ασπαστεί τον μοναχισμό στη Μονή των Στροφάδων και πήρε το όνομα Δανιήλ. Κατά την διάρκεια του ασκητικού του βίου αφιερώθηκε στην μελέτη των γραφών και στην προσευχή και πολύ σύντομα έγινε ηγούμενος της μονής των Στροφάδων.
Το 1577 ο Άγιος Διονύσιος αποφάσισε να πάει για προσκύνημα στους Αγίους Τόπους. Κατά την διαδρομή πέρασε από την Αθήνα για να πάρει την ευλογία του επισκόπου Νικαγόρα, ο οποίος εντυπωσιάστηκε πάρα πολύ με τον χαρακτήρα του και την μόρφωση του ώστε τον έπεισε να αναλάβει την επισκοπή της Αίγινας. Έτσι ο Άγιος Διονύσιος έγινε επίσκοπος Αίγινας με το όνομα Διονύσιος και μέχρι το 1579 που έμεινε σε αυτή τη θέση άφησε στο νησί ένα εξαιρετικό έργο. Γυρνάει στην Ζάκυνθο και αποσύρεται στο μοναστήρι της Παναγίας της Αναφωνήτριας στα βόρεια του νησιού, όπου γίνεται και Ηγούμενος της Μονής. Κατά την διάρκεια της παραμονής του εκεί πολλοί πιστοί τον επισκέπτονται για να τους εξομολογήσει και να ζητήσουν τις συμβουλές του. Το χαρακτηριστικότερο επεισόδιο της ζωής του Αγίου στο μοναστήρι είναι όταν έδωσε καταφύγιο και συγχώρεση στον φονιά του αδερφού του και τον βοήθησε έτσι να φύγει σώος από την Ζάκυνθο, δίνοντας το απόλυτο παράδειγμα εφαρμογής της Χριστιανικής ιδεολογίας.
Ο Άγιος Διονύσιος κοιμήθηκε ειρηνικά στις 17 Δεκεμβρίου του 1622 σε ηλικία 75 χρόνων και σύμφωνα με την επιθυμία του η ταφή του έγινε στις Στροφάδες που ήταν ο πρώτος τόπος που τον έφερε πιο κοντά στον Θεό. Όταν μετά από τρία χρόνια έγινε εκταφή το λείψανο του βρέθηκε άθικτο και χάρη σε αυτό το δείγμα αγιοσύνης η Εκκλησία μας, τον ανακήρυξε ως άγιο το 1733. Βέβαια οι Ζακυνθινοί τον τιμούσαν ως Άγιο πολύ νωρίτερα. Σήμερα το λείψανο του Αγίου Διονυσίου βρίσκεται σε ασημένια λάρνακα, στον ομώνυμο περικαλλή ναό στην Ζάκυνθο που είναι αφιερωμένος στην αγιοσύνη Του. Στο εν Πύργω Μετόχιον της Ιεράς Μονής Αγίου Διονυσίου Ζακύνθου, φυλάσσεται ως πολύτιμος θησαυρός προς ευλογία και αγιασμό, των ευλαβών κατοίκων μας, από τις αρχές του 20ου αιώνα μέχρι και σήμερα ο καρπός της δεξιάς χειρός του Αγίου.
Στην Ζάκυνθο τιμούν τον προστάτη τους Άγιο Διονύσιο δύο φορές τον χρόνο. Στις 24 Αυγούστου τιμούν την μνήμη της μετακομιδής του Αγίου από τις Στροφάδες στη Ζάκυνθο το 1717. Επίσης στις 17 Δεκεμβρίου τιμούν την ημέρα της Κοίμησής Του. Κάθε μία εορτή τιμάται επί τριήμερον.
Απολυτίκιον (24ης Αυγούστου). Ήχος α'.
Δεύτε πάντες εγκωμίων καταστέψωμεν άσμασι, την του πανιέρου Λειψάνου, Διονυσίου του μάκαρος μετάθεσιν και γαρ παρά Θεού, ηξίωται μεγίστων δωρεών, τοις αιτούσι του βραβεύειν, ιατρείας ψυχών και σωμάτων τε. Όθεν δόξαν προσοίσωμεν Θεώ, και ύμνον αναπέμψωμεν, τω ημίν δεδωκότι, φρουρόν αυτόν τε και πρύτανιν.
Κοντάκιον. Ήχος δ'. Επεφάνης σήμερον.
Εορτάζει σήμερον, νήσος Ζακύνθου, και γεραίρει άσμασι, την σεβασμίαν εορτήν του Σου Λειψάνου επάνοδον, ω ιεράρχα σοφέ Διονύσιε.
