γράφει ο πρ. Νικόλαος Κατσηδήμας
25 ΗΜΕΡΕΣ ΜΕΤΑ ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΠΑΣΧΑ ( ΚΑΤΑΛΥΣΗ ΙΧΘΥΟΣ).
Η ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΤΟΝ ΙΕΡΟ ΝΑΟ ΑΓΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΟς ΠΥΡΓΟΥ ΘΑ ΤΕΛΕΣΘΕΙ ΑΠΟ ΩΡΑ 7:00-9:30 Π.Μ.
Αγαπητοί μας Χριστιανοί, η Ανάσταση συνεχίζεται!! Τρεισήμισι εβδομάδες από την εορτή της Ανάστασης, μπορεί στη σκέψη μας να έχει ξεθωριάσει η λαμπρότητά της, μετά από τόσες ημέρες, όμως η εορτή της Μεσοπεντηκοστής, στο μέσον της περιόδου των πενήντα ημερών από την Ανάσταση ως τη Πεντηκοστή, την διατηρεί ζωντανή. Ο Κύριος καλεί: «ο διψών ερχέσθω πρός με και πινέτω». Και η Εκκλησία υπογραμμίζει ότι η Ανάσταση του Χριστού δεν είναι γιορτή μιας μέρας. Δεν είναι η συνήθεια των Πασχαλινών διακοπών. Δεν είναι το σύνολο των "Πασχαλινών εθίμων". Είναι το γεγονός που δίνει νόημα στην πίστη μας. Είναι το θαύμα της κατάλυσης του θανάτου.
Γι’ αυτό: Εξακολουθούμε και λέμε: "ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ και απαντούμε: ΑΛΗΘΩΣ ΑΝΕΣΤΗ", ακόμη και αντί άλλου χαιρετισμού στις μεταξύ μας συναντήσεις. Επίσης σε κάθε Ιερή ακολουθία στους Ιερούς Ναούς, στη Θεία Λειτουργία και σε κάθε μυστήριο που τελείται, ξεκινάμε και τελειώνουμε με τον ύμνο: "Χριστός Άνέστη εκ νεκρών". Ακόμη και στην προσωπική μας Προσευχή καθημερινά, το Χριστός Ανέστη αποτελεί αφετηρία και τέλος. Και όλα αυτά... γιατί η Ανάσταση του Χριστού αποτελεί κυρίαρχο γεγονός της πίστης μας. Αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο. Χωρίς Ανάσταση η πίστη μας δεν έχει νόημα, δεν έχει αξία. Ας συνεχίσουμε αγαπητοί μας την καθημερινότητά μας με συνοδοιπόρο την Αναστάσιμη χαρά!
Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΟΡΤΗΣ ΤΗΣ ΜΕΣΟΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗΣ!
Σε λίγους πιστούς είναι γνωστή η εορτή της Μεσοπεντηκοστής αγαπητοί μας Χριστιανοί. Εκτός από εμάς τους Ιερείς και μερικούς άλλους χριστιανούς, που έχουν ένα στενότερο και ιδιαίτερο πνευματικό σύνδεσμο με την Αγία Ορθόδοξη Εκκλησία μας οι περισσότεροι δεν γνωρίζουν καν την ύπαρξή της. Λίγοι δε μάλιστα είναι εκείνοι που εκκλησιάζονται αυτή την ημέρα και οι περισσότεροι δεν υποπτεύονται καν, ότι την Τετάρτη μετά την Κυριακή του Παραλύτου πανηγυρίζει η Αγία Εκκλησία μας, μία τόσο μεγάλη Δεσποτική εορτή, αυτή της Μεσοπεντηκοστής. Και όμως κάποτε αγαπητοί μας Χριστιανοί, αυτή η εορτή ήταν η μεγάλη εορτή της Μεγάλης Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως και συνέτρεχαν κατ’ αυτή στον μεγάλο ναό πλήθη λαού. Δεν έχει κανείς παρά να ανοίξει την Έκθεση της Βασιλείου Τάξεως του Κωνσταντίνου Πορφυρογέννητου για να δει το επίσημο τυπικό του εορτασμού, όπως ετελείτο μέχρι την Μεσοπεντηκοστή του έτους 903 μ.Χ. στον Ναό του αγίου Μωκίου στην Κωνσταντινούπολη μέχρι δηλαδή την ημέρα που έγινε η απόπειρα κατά της ζωής του Αυτοκράτορα Λέοντος ς’ του Σοφού (11 Μαΐου 903).
Εκεί υπάρχει μία λεπτομερής περιγραφή του λαμπρού πανηγυρισμού, που καταλαμβάνει ολόκληρες σελίδες και καθορίζει με την γνωστή παράξενη βυζαντινή ορολογία, πως ο Αυτοκράτορας το πρωί της εορτής με τα επίσημα βασιλικά του ενδύματα και την συνοδεία του ξεκινούσε από το ιερό παλάτι για να μεταβεί στον ναό του αγίου Μωκίου, όπου θα ετελείτο η θεία λειτουργία. Σε λίγο έφθανε η Λιτανεία με επί κεφαλής τον Πατριάρχη. Βασιλιάς και Πατριάρχης εισέρχονταν επισήμως στον Ιερό Ναό. Η Θεία Λειτουργία ετελείτο με την συνήθη στις μεγάλες εορτές Βυζαντινή μεγαλοπρέπεια. Μετά από αυτήν ο Αυτοκράτορας παρέθετε πρόγευμα, στο οποίο παρεκάθητο και ο Πατριάρχης. Και πάλι ο Βασιλιάς υπό τις επευφημίες του πλήθους «Εις πολλούς και αγαθούς χρόνους ο Θεός αγάγοι την βασιλείαν υμών» και με πολλούς ενδιάμεσους σταθμούς επέστρεφε στο ιερό παλάτι. Αλλά και στα σημερινά λειτουργικά βιβλία, στο Πεντηκοστάριο, βλέπει κανείς τα ίχνη της παλαιάς της λαμπρότητας. Παρουσιάζεται σαν μία μεγάλη Δεσποτική εορτή, με τα εκλεκτά της τροπάρια και τους διπλούς της κανόνες, έργα των μεγάλων υμνογράφων, του Θεοφάνους και του Ανδρέου Κρήτης, με τα αναγνώσματά της και την επίδρασή της στις προ και μετά από αυτήν Κυριακές και με την παράταση του εορτασμού της επί οκτώ ημέρες κατά τον τύπο των μεγάλων εορτών του Εκκλησιαστικού έτους.
Πιο όμως είναι το θέμα της ιδιορρύθμου αυτής εορτής; Όχι πάντως κανένα γεγονός της Ευαγγελικής ιστορίας. Το θέμα της είναι καθαρά εορτολογικό και θεωρητικό. Η Τετάρτη της Μεσοπεντηκοστής είναι η 25η από του Πάσχα και η 25η προ της Πεντηκοστής ημέρα. Σημειώνει το μέσον της περιόδου των 50 μετά το Πάσχα εορτάσιμων ημερών. Είναι δηλαδή ένας σταθμός, μία τομή. Χωρίς δηλαδή να έχει δικό της θέμα η ημέρα αυτή συνδυάζει τα θέματα, του Πάσχα αφ’ ενός και της επιφοιτήσεως του Αγίου Πνεύματος αφ’ ετέρου, και «προφαίνει» τη δόξα της Αναλήψεως του Κυρίου, που θα εορταστεί μετά από 15 ημέρες.
Ακριβώς δε αυτό το μέσον των δύο μεγάλων εορτών έφερνε στο νου και ένα εβραϊκό επίθετο του Κυρίου, το «Μεσσίας». Μεσσίας στα Ελληνικά μεταφράζεται Χριστός. Αλλά ηχητικά θυμίζει το μέσον. Έτσι και στα τροπάρια και στο Συναξάριο της ημέρας η παρετυμολογία αυτή γίνεται αφορμή να παρουσιασθεί ο Χριστός σαν Μεσσίας-μεσίτης Θεού και ανθρώπων, «μεσίτης και διαλλάκτης ημών και του αιωνίου αυτού Πατρός». «Διά ταύτην την αιτίαν την παρούσα εορτή εορτάζοντες και Μεσοπεντηκοστήν ονομάζοντες τον Μεσσίαν ανυμνούμεν Χριστόν», σημειώνει ο Νικηφόρος Ξανθόπουλος στο Συναξάριο. Σ’ αυτό βοήθησε και η Ευαγγελική περικοπή, που επελέγη για την ημέρα αυτή. Μεσούσης της εορτής του ιουδαϊκού Πάσχα ο Χριστός ανεβαίνει στο Ιερό και Διδάσκει!
Η Διδασκαλία Του προκαλεί τον θαυμασμό, αλλά και ζωηρή αντιδικία μεταξύ αυτού και του λαού και των διδασκάλων. Είναι Μεσσίας ο Ιησούς ή δεν είναι; Είναι η διδασκαλία Του εκ Θεού ή δεν είναι; Νέο λοιπόν θέμα προστίθεται: ο Χριστός είναι ο Διδάσκαλος. Αυτός που ενώ δεν έμαθε γράμματα κατέχει το πλήρωμα της σοφίας, γιατί είναι η Σοφία του Θεού που κατασκεύασε τον κόσμο. Ακριβώς από αυτόν τον διάλογο εμπνέεται μεγάλο μέρος της υμνογραφίας της εορτής. Εκείνος που διδάσκει στο Ναό, στο μέσον των διδασκάλων του Ιουδαϊκού λαού, στο μέσον της εορτής, είναι ο Μεσσίας, ο Χριστός, ο Λόγος του Θεού. Αυτός που αποδοκιμάζεται από τους δήθεν σοφούς του λαού Του είναι η του Θεού Σοφία!
ΑΠΟΛΥΤΙΚΙΟ ΕΟΡΤΗΣ
«Μεσούσης τῆς ἑορτῆς
διψῶσάν μου τήν ψυχήν
εὐσεβείας πότισον νάματα·
ὅτι πᾶσι, Σωτήρ ἐβόησας·
Ὁ διψῶν ἐρχέσθω πρός με καί πινέτω.
Ἡ πηγή τῆς ζωῆς, Χριστέ ὁ Θεός, δόξα σοι».
ΚΟΝΤΑΚΙΟ ΕΟΡΤΗΣ
«Τῆς ἑορτῆς τῆς νομικῆς μεσαζούσης
ὁ τῶν ἁπάντων ποιητής καί δεσπότης
πρός τούς παρόντας ἔλεγες, Χριστέ ὁ Θεός·
Δεῦτε καί ἀρύσασθαι ὕδωρ ἀθανασίας.
Ὅθεν σοι προσπίπτομεν καί πιστῶς ἐκβοῶμεν· Τούς οἰκτιρμούς σου δώρησαι ἡμῖν, σύ γάρ ὑπάρχεις πηγή τῆς ζωῆς ἡμῶν».
