Ένα σπάνιο θέαμα θα προσφέρει ο ουρανός της Ευρώπης, όπου η ολική έκλειψη ηλίου πρόκειται να χαρίσει λίγα λεπτά σκοταδιού μέσα στην ημέρα σε περιοχές από την Αρκτική έως την Ισπανία. Το φαινόμενο, που επιστρέφει για πρώτη φορά μετά από 27 χρόνια, δεν θα είναι ορατό ως ολικό από την Ελλάδα, καθώς θα καταγραφεί μόνο μια μικρή μερική έκλειψη.
Η ολική έκλειψη Ηλίου είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά αστρονομικά φαινόμενα που διαρκεί όμως ελάχιστα. Κατά τη διάρκεια μιας ολικής έκλειψης Ηλίου, η Σελήνη περνά ανάμεσα στον Ήλιο και τη Γη, καλύπτοντας πλήρως την επιφάνειά του κατά μήκος μιας μικρής διαδρομής στην επιφάνεια του πλανήτη μας.
Η διαφορά μεταξύ ολικής και δακτυλιοειδούς ηλιακής έκλειψης
Ανάλογα με το μέγεθος της Σελήνης σε σχέση με τη Γη, μια ηλιακή έκλειψη μπορεί να καλύψει πλήρως τον Ήλιο (ολική) ή να αφήσει ορατό ένα φωτεινό δακτύλιο από το φως του Ήλιου (δακτυλιοειδής).
Το αν μια έκλειψη θα είναι ολική ή δακτυλιοειδής εξαρτάται από την απόσταση της Σελήνης από τη Γη. Επειδή η τροχιά της είναι ελλειπτική και όχι κυκλική, η Σελήνη εμφανίζεται μερικές φορές ελαφρώς μεγαλύτερη ή μικρότερη στον ουρανό.
Μια ολική ηλιακή έκλειψη συμβαίνει όταν η Σελήνη βρίσκεται πιο κοντά στη Γη και φαίνεται αρκετά μεγάλη ώστε να καλύψει πλήρως τον Ήλιο. Το φως της ημέρας δίνει για λίγο τη θέση του στο σκοτάδι, οι θερμοκρασίες πέφτουν και ενδέχεται να γίνουν ορατά τα αστέρια. Κατά τη διάρκεια των λίγων λεπτών της ολικής φάσης, οι παρατηρητές μπορούν να δουν την εξωτερική ατμόσφαιρα του Ήλιου, γνωστή ως κορώνα.
Oι περιοχές που θα είναι ορατή η ολική έκλειψη
Η σκιά της Σελήνης θα διασχίσει την Αρκτική, τη Γροιλανδία, την Ισλανδία και θα φτάσει έως τη βόρεια Ισπανία, όπου θα ζήσουν το φαινόμενο σε πλήρη ένταση οι περισσότεροι από τους 15 εκατομμύρια κατοίκους που βρίσκονται εντός της ζώνης ολικότητας. Η μέγιστη διάρκεια της ολικής φάσης θα φτάσει τα δύο λεπτά και δεκαοκτώ δευτερόλεπτα.
Πέρα από τη ζώνη ολικότητας, μερική έκλειψη θα είναι ορατή σε μεγάλο μέρος της Δυτικής Ευρώπης, σε τμήματα της βορειοδυτικής Αφρικής και σε μικρό τμήμα των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η ολική έκλειψη δεν θα είναι ορατή από την Ελλάδα, καθώς η ζώνη ολικότητας δεν περνά από τη χώρα μας. Σε κάποιες περιοχές, ωστόσο, θα υπάρξει μια πολύ μικρή «γεύση» του φαινομένου ως μερική έκλειψη, λίγο πριν από τη δύση του ήλιου.
Το φαινόμενο θα ξεκινήσει να είναι ορατό στην Ελλάδα περίπου στις 20:30 με τοπική ώρα, διαρκώντας μόλις λίγα λεπτά, καθώς ο ήλιος θα βρίσκεται ήδη χαμηλά στον ορίζοντα. Η Κέρκυρα αναμένεται να είναι η περιοχή με το μεγαλύτερο ποσοστό κάλυψης, περίπου 2,35%, με το μέγιστο να σημειώνεται γύρω στις 20:37. Ακολουθούν η Ηγουμενίτσα (περίπου 1,29%), η Καστοριά (περίπου 1,21%) και τα Ιωάννινα (περίπου 0,73%). Σε αρκετές από αυτές τις περιοχές, μάλιστα, ο ήλιος θα βρίσκεται πρακτικά στον ορίζοντα, γεγονός που καθιστά την παρατήρηση της μερικής φάσης ιδιαίτερα δύσκολη.
Πότε θα δούμε ολική έκλειψη ηλίου στην Ελλάδα
Για όσους αναρωτιούνται πότε η χώρα μας θα βρεθεί μέσα στη ζώνη μιας ολικής έκλειψης, η απάντηση απαιτεί μεγάλη υπομονή. Σύμφωνα με τον κατάλογο ηλιακών εκλείψεων ορατών από την Ελλάδα, η επόμενη ολική έκλειψη ηλίου που θα είναι ορατή από τη χώρα μας αναμένεται να συμβεί στις 21 Απριλίου 2088 δηλαδή σε πάνω από 60 χρόνια από σήμερα.
Μέχρι τότε, η Ελλάδα θα συνεχίσει να παρακολουθεί μόνο μερικές εκλείψεις ηλίου, όπως αυτή της 12ης Αυγούστου, με τη Σελήνη να καλύπτει κάθε φορά ένα μικρό μόνο ποσοστό του ηλιακού δίσκου. Η επόμενη ολική έκλειψη παγκοσμίως, στις 2 Αυγούστου 2027, θα διασχίσει τη νότια Ισπανία, τη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή, χωρίς ωστόσο να αγγίζει την ελληνική επικράτεια ως ολική.
Η αστρονομική αυτή στιγμή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς πρόκειται για την πρώτη ολική έκλειψη ηλίου που θα φανεί από την ηπειρωτική Ευρώπη μετά το 1999, όταν είχε σημειωθεί το αντίστοιχο φαινόμενο σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Γαλλία. Η αναμονή, επομένως, ξεπερνά τα 25 χρόνια για όσους θέλουν να ζήσουν από κοντά μια ολική έκλειψη χωρίς να χρειαστεί να ταξιδέψουν εκτός Ευρώπης.
Πώς να την παρακολουθήσετε με ασφάλεια
Η παρατήρηση μιας έκλειψης απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή, καθώς η απευθείας θέαση του Ήλιου χωρίς την κατάλληλη προστασία μπορεί να προκαλέσει σοβαρή, ακόμη και μόνιμη βλάβη στην όραση. Οι ειδικοί συνιστούν τη χρήση ειδικών γυαλιών για την παρατήρηση εκλείψεων,τα οποία φιλτράρουν την επικίνδυνη ακτινοβολία. Τα κοινά γυαλιά ηλίου δεν προσφέρουν επαρκή προστασία.
Τι είναι η δακτυλιοειδής έκλειψη και ποιες θα ακολουθήσουν
Μια δακτυλιοειδής ηλιακή έκλειψη συμβαίνει όταν η Σελήνη βρίσκεται πιο μακριά από τη Γη και φαίνεται ελαφρώς μικρότερη από τον Ήλιο. Διασχίζει τον Ήλιο χωρίς να τον καλύπτει πλήρως, αφήνοντας έναν φωτεινό δακτύλιο ηλιακού φωτός, γνωστό ως «δακτύλιος της φωτιάς». Ο ουρανός σκοτεινιάζει, αλλά δεν γίνεται ποτέ εντελώς σκοτεινός.
Η έκλειψη του 2026 είναι η πρώτη από τρεις διαδοχικές ηλιακές εκλείψεις που θα είναι ορατές από την Ισπανία. Θα ακολουθήσει μια άλλη ολική ηλιακή έκλειψη στις 2 Αυγούστου 2027, με τη ζώνη ολικής έκλειψης να διασχίζει τη νότια Ισπανία πριν συνεχίσει τη διαδρομή της μέσω του Μαρόκου, της Αλγερίας, της Τυνησίας, της Λιβύης, της Αιγύπτου, της Σαουδικής Αραβίας και της Υεμένης, και στη συνέχεια μια δακτυλιοειδής ηλιακή έκλειψη στις 26 Ιανουαρίου 2028, η οποία θα είναι επίσης ορατή από την Ισπανία.
Μετά το φαινόμενο του 2028 στην Ισπανία, καμία δακτυλιοειδής ηλιακή έκλειψη δεν θα διασχίσει την Ευρώπη για αρκετά χρόνια. Οι επόμενες θα διασχίσουν αντίθετα την Αυστραλία, ακολουθούμενες από τη νότια Αφρική και τμήματα της Μέσης Ανατολής κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 2030.
ieidiseis.gr
