Από healthpress
Παρά τις προόδους που έχουν γίνει σε προγράμματα έγκαιρης διάγνωσης του καρκίνου του μαστού, 16% των γυναικών που εκδηλώνουν τη νόσο διαγιγνώσκονται σε προχωρημένο στάδιο, ενώ το 5-6% έχουν ήδη μεταστατική νόσο. Κατά μέσο όρο,
υπολογίζεται ότι τα νέα περιστατικά προχωρημένου καρκίνου του μαστού αυξάνονται κατά 1% ετησίως. Επιπλέον, εκτιμάται ότι, στις ανεπτυγμένες χώρες το ένα τρίτο των γυναικών που έχουν διαγνωσθεί σε πρώιμο στάδιο, αναπτύσσουν μεταστατική νόσο. Παρά τις θεραπευτικές εξελίξεις, ο μέσος χρόνος επιβίωσης μετά τη διάγνωση παραμένει στα ίδια επίπεδα εδώ και δεκαετίες, δηλαδή περίπου 2-3 έτη.
Τα τελευταία 30 χρόνια, ωστόσο, έχει υπάρξει σημαντική πρόοδος στον καρκίνο του μαστού, κυρίως στους τομείς της πρόληψης και της έγκαιρης διάγνωσης, καθώς και στη θεραπεία συγκεκριμένων μορφών και ιδιαίτερα των πιο πρώιμων. Παρ' όλα αυτά, η θεραπεία του προχωρημένου ή μεταστατικού καρκίνου του μαστού παραμένει πρόκληση.
Τι είναι ο μεταστατικός καρκίνος του μαστού
O μεταστατικός καρκίνος του μαστού είναι μια ετερογενής νόσος, και οι λόγοι που ευθύνονται για τη ανάπτυξη του καρκίνου σε απομακρυσμένες περιοχές του σώματος ποικίλουν από ασθενή σε ασθενή. Παρά τη διεξαγωγή ερευνών, που εστιάζουν στην πρόβλεψη τόσο των παραγόντων κινδύνου όσο και στους μηχανισμούς εξέλιξης της νόσου, πολύ λίγα πράγματα έχουν διασαφηνιστεί.
Μία από τις επικρατέστερες απόψεις είναι ότι τα χαρακτηριστικά των κυττάρων των πρώιμων όγκων διαφέρουν από αυτά των μεταστατικών κυττάρων, γεγονός που αποδεικνύεται από το ότι η αφαίρεση πρώιμων, μικρών σε μέγεθος όγκων συχνά εξασφαλίζει μειωμένες πιθανότητες υποτροπής, ενώ μεγαλύτεροι όγκοι με τοπική διείσδυση εμφανίζουν πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο για μετάσταση. Το γεγονός αυτό δείχνει ότι τα κύτταρα των πρώιμων όγκων υφίστανται αλλαγές προκειμένου να μετατραπούν σε μεταστατικά. Ωστόσο, δεν εξηγεί το ότι σε μια παγκόσμια μελέτη, 19% των συμμετεχόντων με καρκίνο μαστού Σταδίου IV είχαν αρχικά διαγνωσθεί στο Στάδιο 0 (4%) και Στάδιο Ι (15%), 30% στο Στάδιο ΙΙ και μόνο 20% στο Στάδιο ΙΙΙ (προχωρημένος καρκίνος). Για το υπόλοιπο 31%, η αρχική διάγνωση ήταν καρκίνος Σταδίου IV (μεταστατικός καρκίνος).
Στόχος η επιβράδυνση του μεταστατικού καρκίνου του μαστού
Ο μεταστατικός καρκίνος του μαστού είναι μια μη-ιάσιμη νόσος, και συνεπώς η θεραπευτική αντιμετώπιση στοχεύει κυρίως στην επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου και στην βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών. Η καθιερωμένη αγωγή είναι συνήθως παρόμοια με αυτή των πιο πρώιμων σταδίων, ενώ συνήθως καθορίζεται βάσει των παρακάτω παραγόντων: το μέγεθος και τα χαρακτηριστικά του πρωτοπαθούς όγκου, το μέγεθος, την εντόπιση και τον αριθμό των μεταστατικών όγκων, την ηλικία και τη γενική κατάσταση υγείας του ασθενούς, τις θεραπείες που ακολούθησε ο ασθενής στο παρελθόν, καθώς επίσης και τις προτιμήσεις του ασθενούς. Ο προχωρημένος καρκίνος του μαστού μπορεί να αντιμετωπιστεί με συστημική θεραπεία (χημειοθεραπεία, βιολογική θεραπεία, στοχευμένα φάρμακα, ορμονοθεραπεία), με τοπική θεραπεία (χειρουργική επέμβαση, ακτινοβολία) ή συνδυασμό των παραπάνω. Η ορμονοθεραπεία παραμένει ο ακρογωνιαίος λίθος της αγωγής στις γυναίκες με προχωρημένο καρκίνο του μαστού, ωστόσο το 50% περίπου των γυναικών δεν ανταποκρίνεται στην αρχική αγωγή με ορμονοθεραπεία, ενώ σχεδόν όλες όσες ανταποκρίνονται αναπτύσσουν αντοχή.
Η θεραπευτική αγωγή
Πρόσφατα εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση το everolimus (Afinitor) για τη θεραπεία μετεμμηνοπαυσιακών γυναικών με την πιο συχνή μορφή καρκίνου του μαστού προχωρημένου σταδίου, δηλαδή ορμονοθετικό καρκίνο, αρνητικό στους υποδοχείς τύπου 2 του ανθρώπινου επιδερμικού αυξητικού παράγοντα (HER2/neu). Η έγκριση βασίστηκε στα δεδομένα μελέτης Φάσης ΙII (BOLERO-2), όπου συμμετείχαν περισσότερες από 700 ασθενείς και η οποία κατέδειξε σημαντική βελτίωση στην επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου για τις ασθενείς που έλαβαν everolimus. Συγκεκριμένα, τα δεδομένα έδειξαν, ότι το everolimus σε συνδυασμό με την εξεμεστάνη, ένα αναστολέα της αρωματάσης, υπερδιπλασίασε την επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου στους 11 μήνες (από 4,1), ενώ παράλληλα μείωσε κατά 55% τον κίνδυνο επιδείνωσης του καρκίνου του μαστού σε σύγκριση με τη μονοθεραπεία με εξαμεστάνη.
Λεωνίδας Καλλιδώνης
